Planetenjacht in het diepe zuiden

PAPENSLAG (van onze verslaggever) – Op de zoveelste tropische zomernacht van 3 op 4 augustus waren twee – nee, drie van de vijf RLG-ers in de uitgedroogde outback tussen Markelo en Lochem neergestreken. Doel was het waarnemen en zo mogelijk vastleggen van laag boven de horizon staande planeten.

Het jachtseizoen was geopend. Niet op reeën, hazen, kikkers en kwartels – hoewel die deze avond ook werden waargenomen – maar op planeten! Het ging nu eens niet om Jupiter en Venus; die hadden we al langer op de korrel, hoewel die ook bepaald niet hoog aan de hemel stonden. Dit keer was de beurt aan de laagvliegers Saturnus en Mars. Deze twee bewogen zich in deze augustusnachten in scheervlucht langs de zuiderkim. Saturnus kwam niet hoger dan 15° en Mars dook daar met 11° nog eens ruimschoots onderdoor. Het was onze tweede waarneempoging: vorige week  was de seeing zo erbarmelijk dat de telescopen jankend terug de kofferbak in gingen.

Terwijl de zon in vijftig tinten rood achter de maisvelden verzonk, waren Marten en Pieter al ter plaatse. Terwijl de instrumenten werden uitgeladen en opgezet, kwam onverwacht Paul nog even langs, nadat deze er op een bedrijfsfeestje tussenuit was geknepen. Met koffie en koeken werd het vallen der duisternis afgewacht.

Het was een rustige, heldere zomernacht. De stilte werd slechts verstoord door een pruttelende dieselmotor in de verte die de bewatering aandreef van het kwijnende maïsgewas. En nachtelijk briesje voorkwam dat de optiek besloeg. De temperatuur zakte in alle bescheidenheid tot een graad of twintig en de Melkweg was goed zichtbaar: de SQM gaf 20.90 aan. Marten zocht en passant met zijn C8 nog enkele neveltjes in de Boogschutter op. Even na middernacht was het uit met het Messiergebeuren toen in het oosten de oude maan opkwam.

De seeing, hoewel beter dan vorige week, was nog steeds niet om te juichen, getuige de lachspiegelbeelden die Saturnus en met name Mars ons op het beeldscherm voorschotelden. Ook het ontwaren van de zuidelijke poolkap op het dansende rode bolletje in het oculair was een ware uitdaging! Toen na de eerste opnamen bleek dat de seeing allengs slechter werd besloten in te pakken om op jacht te gaan naar nog een paar uurtjes resterende nachtrust.

(Alle foto’s © Pieter Welters)

Leave a Reply