Venus in UV

Met toegift

In de eerste helft van 2012 is Venus aan de avondhemel te zien. De meeste amateurastronomen halen hun schouders op. Het is immers maar een saaie planeet…Dus niet! Onze zusterplaneet heeft wel degelijk onstuimige wolkenmassa’s, echter: ze zijn voor ons niet te zien. Maar daar is wat aan te doen…

Vanaf aarde is slechts een witte wolkenlaag op een hoogte van ca. 65 km boven het venusoppervlak zichtbaar. Daarboven echter strekt zich tot op 76 km hoogte een doorzichtige laag uit die meer Ultraviolet licht terugkaatst dan de dichte wolkenlaag eronder. Deze wolkenlaag is onstuimig en vertoont veel structuur. Deze wolkenstructuren kunnen echter alleen in UV-licht worden gefotografeerd (ca. 300 tot 400 nm).

Hoewel Venus zeer traag om haar as draait, staat de Venusatmosfeer bepaald niet stil! De rotatie van Venus is in tegenstelling tot de andere planeten retrograad (teruglopend). Dit betekent dat Venus gezien vanaf de noordpool met de klok mee roteert, dus westwaarts.

Opnamen vanuit de tuin, alle rond zonsondergang of in avondschemering. Camera: DMK 21AU618.AS 640×480 monochrome camera. Filter: Astrodon UVenus-filter, barlow met Melles Griot Fused-Silica Lens f=-100.0 mm met UV-transparante coating. Telescoop: Takahashi Mewlon. Hoe ik tot deze set gekomen ben is te lezen in “Een godin in doorkijkjurk”, zie de 1e link onder dit artikel.

Zonnestraling  drijft de bovenste equatoriale wolkenlagen aan met een snelheid van ongeveer 360 km/u, altijd in de richting van de rotatie van Venus, in slechts vier dagen rondom de hele planeet. De bovenste atmosfeer draait dus 60 keer zo snel als Venus zelf… Op de foto’s draaien de venerische wolkenlagen van rechts naar links.  Tussen de opnamen zitten telkens 2 dagen. Dus op de foto’s is er telkens een ander halfrond te zien.

Seeing

Het valt me op dat de seeing vrij goed is in UV-licht, hoewel de meeste literatuur het tegenovergestelde beweert. In zichtbaar licht en zelfs in IR danst en bibbert de planeet als een bezetene op het beeldscherm. In UV, zelfs bij belichtingstijden van rond de 1/15 sec. is de planeet vrij rustig en scherp.

Gunstig is ook het tijdstip: overdag, tegen zonsondergang. De zonnewarmte die luchttrillingen veroorzaakt is dan afgenomen en de turbulente luchtlagen komen tot rust. Merkwaardig genoeg wordt  na het vallen der duisternis de seeing meestal snel weer slechter!

Wetenschap

Venus vastleggen is interessant, omdat amateurs die UV-opnamen maken van onze zusterplaneet, daadwerkelijk een bijdrage aan de wetenschap kunnen leveren. Zij kunnen namelijk meedoen aan het Venus Amateur Observing Project van de ESA.

Venus in UV van dichtbij (Venus Express, ESA)

Ofschoon de Europese sonde Venus Express heel dicht bij de planeet komt en zeer gedetailleerde opnamen maakt, kunnen beelden die vanaf aarde worden vastgelegd zeer waardevol zijn. Immers, de Venus Express kan niet de hele planeet voortdurend in het oog houden. Delen die buiten het bereik van de Venus Express liggen kunnen worden “ingevuld” met aardse waarnemingen.

Pieter

Links

Toegift

Mars, wat doet-ie hier?

Omdat ik niet wist bij welk artikel deze foto te plaatsen, maar omdat onze andere buurplaneet er ook nog bij stond, dan maar hier geplaatst: Mars in gewoon zichtbaar licht op 28 maart 2012, 20:09 UT, RRGB-opname door Mewlon 210 met 3x Barlow en DMK 21AU618.AS 640×480 monochrome camera. Rechtsboven de kleine noordpoolkap, links het grote donkere Syrtis Major en aan de linkerrand het Hellas-bekken gehuld in nevelen.

Leave a Reply