Archive for the ‘Geen categorie’ Category

Sterrenkijken bij regen

vrijdag, maart 17th, 2017

Bezoek Red Light Group aan Fort Pannerden

PANNERDEN (van onze verslaggever) – Met de Landelijke Sterrenkijkdagen 2017 op 3 t/m 5 maart bezocht Red Light Group op zaterdagavond 4 maart vier man sterk – maar inclusief Frans Pieters toch weer vijf – het Fort Pannerden. Net als de vorige keer was het bezoek een groot succes, ondanks fanatieke weerkundige tegenwerking.

Om te voorkomen dat regen en bewolking de Landelijke Sterrenkijkdagen zouden doen omslaan in landerige sterrenkijkdagen, had Frans Pieters een geducht plan B(ewolking)  op touw gezet, buiten bereik van de weergoden, in de diepste catacomben van het fort.

Ondanks de plensregen waren toch nog meer dan twintig bezoekers op komen dagen.  Frans Pieters hield het publiek in de ban met een multimediapresentatie “Stralend heelal”: een verkenningstocht langs de sterrenhemel. Paul volgde met een presentatie “Astrofotografie en lichtvervuiling”.

Daarnaast hadden we voor de bezoekers vijf telescopen opgesteld in de expositieruimte van het Fort. Bij gebrek aan een sterrenkundig waarneemobject diende een op 20m opgestelde euromunt als observatiedoel. Het kost wat, maar dan heb je ook wat…

Rest mij nog lof toe te zwaaien naar de medewerkers van het fort, die ons hartelijk onthaalden met o.m.  koffie, koeken en een compleet avondmaal. Me dunkt dat belegeraars in het verleden hier wel eens minder gastvrij zijn ontvangen.

Pieter

Links

Red Light Group verovert Fort Pannerden

maandag, oktober 31st, 2016

DOORNENBURG (Van uw verslaggever te velde) – Zaterdagavond bestormde een zeskoppig leger van de voltallige RedLightGroup en oud Bussloo-collega Frans Pieters het Fort Pannerden, bewapend met telescopen, laserpointers en rode hoofdlampen, om daar ondersteuning te geven aan het nobele doel de duisternis te beschermen.

Met dank aan de intredende wintertijd duurde de nacht van zaterdag 29 op zondag 30 oktober een uur langer dan normaal. Voor de twaalfde keer werd in het laatste weekeinde van oktober de Nacht van de Nacht gevierd, een jaarlijkse festiviteit van de Natuur- en Milieufederaties, die de aandacht poogt te vestigen op de almaar oprukkende lichthinder en de waarde van de nachtelijke duisternis. Het publiek wordt in staat gesteld deel te nemen aan allerlei zonderlinge nachtelijke activiteiten, maar uiteraard kon er ook sterren worden gekeken. Zoals elk jaar was ook de RedLightGroup van de partij, samen met Frans Pieters.

Onze activiteit vond plaats op een van de mooiste waarneemlocaties die je in dit land maar kunt bedenken: Fort Pannerden, een eeuwenoude vesting te midden van een natuurgebied op het punt waar de Rijn zich splitst in de Waal en het Panamakanaal*.

De staat van verdediging van het fort, nu in handen van een aantal geiten in de droogstaande slotgracht, heeft ongetwijfeld betere tijden gekend. Tegenwoordig straalt het fort gastvrijheid uit. De geslaagde inname van het fort door ons amateursterrenkundigen werd bovendien gevolgd door een nieuwe bestorming van honderden bezoekers. De vijf RedLightGroupers hadden zich met hun optiek verschanst op het kraaiennest, het hoogste punt van het fort. De toegestroomde bezoekers konden zich hier vergapen aan de sterrenhemel en het fraaie uitzicht rondom, terwijl door een handvol telescopen close-ups van vele astronomische objecten te bewonderen waren.

En wat in de krant mocht: het was helder, op een paar wolkenveldjes na. Mede hierdoor werd het sterrenkijken door de telescopen van de RLG een waar genoegen voor jong en oud. En over de krant gesproken: de Gelderlander was er ook bij, samen met de regionale TV (omroep Lingewaard).
Ondertussen verzorgde Frans Pieters in de catacomben van het fort een multimedialezing, waardoor het publiek zich daarna goed geïnformeerd opwaarts naar telescopen kon begeven.

Dat er voor de Natuurfederaties ook na deze Nacht van de Nacht nog een schone taak is weggelegd, bleek wel tijdens deze avond, toen de zwaarbevochten donkere hemel snel teniet werd gedaan door de lichtbundels van een skybeamer van een naburig dance event in Doornenburg. Het kon de pret niet drukken!

Deze waarneemactie was er een om nooit te vergeten! De hemel was helder, de ontvangst gastvrij, de locatie uniek en het publiek en organisatie tevreden. Dit leent zich wat ons betreft voor een herhaling!

Pieter

* Hier te lande ook wel Pannerdens Kanaal genoemd.

Links

Een Papenslagse nazomernachtsdroom

maandag, augustus 29th, 2016

PAPENSLAG – Op vrijdag 26 augustus was er op het afgelegen veldwegje van Papenslag weer eens een ouderwetse waarneemactie op poten gezet, compleet met koffie, sigaren, versnaperingen, dobsons, refractoren en bewolking.

Het was al dagenlang snikheet nazomerweer met strakblauwe luchten en temperaturen over de 30°C. Na een zomer vol grijze en bewolkte nachten werd het dus hoog tijd de optiek in stelling te brengen. Deze vrijdagnacht was bij uitstek geschikt omdat de duisternis inmiddels voldoende astronomisch was en de maan pas na tweeën zijn opwachting zou maken. De complete Red Light Group was aanwezig: Marten, Marcel, Paul I, Paul II en de verslaggever.

Bewolking

Uitgerekend deze nacht verscheen er een oude bekende op het waarneemfeestje: bewolking, in de vorm van cirrus. Gelukkig zaten er ook brede opklaringen tussen, maar de deepskyfoto’s, die immers langdurige belichtingen vergen, konden we meteen uit ons hoofd zetten.

Dus ging men eerst aan de meegebrachte koffie met koeken en werd ondertussen het kijkerpark opgebouwd voor visueel waarnemen. De camera’s konden in de kofferbak blijven.

Proxima B

Wat het waarnemen betreft: de sensationele ontdekking van een aardachtige planeet bij onze buurster Proxima Centauri was natuurlijk ook niet aan de Red Light Group voorbijgegaan. Deze waarneemactie zou een fiasco zijn geweest als we ook niet even de telescoop op de nieuw ontdekte planeet (14h29m43s; −62°40′46″) hadden gericht (zie foto 3).

Fris

Hoewel het overdag warm was geweest, koelde het met een fris windje af tot een graad of vijftien en de meegebrachte truien kwamen goed van pas. Degenen die in korte broek hun opwachting hadden gemaakt hadden nu ruimschoots de gelegenheid die beslissing te betreuren. Tussen de cirrus-sluiers door klaarde het overigens flink op en wees de SQM 20.82 aan.

Ondanks de kleine ongemakken was het toch een geslaagde waarneemactie, temeer daar we weer eens met de hele club bij elkaar waren: jazeker, we zijn er nog!

Pieter

Herschel Wedge Shootout (E)

vrijdag, mei 27th, 2016

Lacerta vs. Intes

[Go to Dutch version]

For many years I used a Herschel wedge from Intes to observe and image the sun in white light. Optically the Intes is superb, mechanically however it is far from top notch. So it was about time for a change. At ATT in Essen/Germany I bought the new 1.25” Lacerta Herschel wedge. Because the new Lacerta wedge is better built, safer and yet affordable, I decided to go for it. I chose the 1.25” version including 1.25” nosepiece and eyepiece holder (€ 163). It looked like a good idea to me to compare the New Lacerta Herschel wedge with my old one from Intes.

overzicht

Lacerta wedge (left), Intes wedge (right)

Though the ‘ancient’ Intes wedge is optically fine, it has its drawbacks. As is known, 5% of the sunlight is used by a Herschel wedge. The redundant 95% of the focused sunlight leaves the prism through a mirror at the bottom. You should be be very careful how to point the wedge, to avoid eye injury to folks around. When pointing the wedge straight down however, the focused sunlight might set your shoes on fire!

For the remaining 5% a number of filters has to be applied to dim the light to ambient levels, for example a ND3 grey filter for imaging or ND4 for visual observations, finished with a Baader Solar Continuum filter or a variable polarizing filter. So when using the Intes-Herschel wedge you should know exactly what you are doing!

The new Lacerta wedge is much more secured. There is no dangerous sunlight coming out. The backside contains a finned heat exchanger which catches the focused sunlight. Moreover it is provided with a built in ND3 gray filter.

Besides, the Lacerta wedge features a significant, so called the 56.6° Brewster-angle that provides 100% polarization of the light; this means that the Lacerta Herschel wedge offers continuous dimming with an additional (optional) polarizing filter. If the polarizing filter is screwed into the bottom side of the eyepiece, the overall brightness can simply be adjusted by rotating the eyepiece in the holder.

Practice

I tested both wedges, visually as well as photographically, May 26th, 2016.

Visually

The used telescope was a Televue 76 refractor, with a 7mm Tele Vue Nagler eyepiece (69x). I used grey filters (at the Intes), polarizing filters and the Baader Solar Continuum filter.

Intes

No need to discuss the Intes wedge. It works fine, as long as you take the necessary precautions against escaping sunlight and use the right filters in the right place and in the right sequence. Visually, the Baader Solar Continuum filter delivers an image rich in contrast, with granulation easily seen, as well as sunspot details like structures within the penumbrae.

Lacerta

About visual observations through this wedge only good news. Contrast is fine. With the Baader Solar Continuum filter as well as the polarizing filter numerous details are visible: granulation, faculae and sunspot details at 69x. Adjusting the image brightness by rotating the eyepiece works very comfortably. The wedge housing does not get perceptibly warm, not even the heat exchange part. As far as safety and comfort go, the Lacerta is a massive improvement on the old Intes wedge.

Imaging

For imaging I used the above mentioned Televue 76 refractor and a Coronado Cemax 2x barlow. Filters I did use:

  • a Mega-9 706nm narrow bandpass filter (TiO-line, near infra-red);
  • and the above mentioned Baader Solar Continuum filter (540 nm, green light).

De used camera was a DMK 41AU02.AS ccd-camera.

Intes

The intes wedge has proven its optical quality long since. I took many sun pictures with it, in which granulation is seen all over the solar surface. Faculae were reproduced clearly as well. Especially the 706 nm TiO line filter provides beautiful images because of the photosphere being rich in contrast in the TiO (titanium dioxide) line and the near infrared being less vulnerable from seeing effects.

Lacerta

The lacerta wedge demands much back focus. At first the camera did not even reach focus. Fortunately I could solve this problem by changing the camera nosepiece adapter by a short one which I found in my astro junk box.

But after reaching focus some naughty image issues showed up. Using the Baader Solar Continuum filter ghost images turned up; contrast was spoiled and at sunspots were clearly doubled.

The 706 nm TiO line filter indeed produced a razor sharp and contrast rich image, but a serious  vignetting as well, shifting to almost black at the image edges in prime focus.

Second attempt

At first I presumed the 100% polarizing grade of the Lacerta Brewster wedge might have something to do with it. Normal polarizing- or greyfilters did not cause trouble, but as soon as an interference filter with mirror coatings was applied to, such as the Baader Solar Continuum filter or the 706 nm TiO line filter, things got out of hand.

At a new attempt a few days later I saw a blurred bottom edge; the focal plane was apparently tilted.

I decided to check if tilting the wedge by setting the adjusting screws at the side could help. And it did! After some trial and error the image was sharp all over. After that the imaging results, both with the Baader continuum filter and the 706 nm line filter were fine as well; both ghosting and vignetting were gone!

Setting screws for tilting the wedge

Setting screws for tilting the wedge

Unlike the old Intes wedge, that isn’t adjustable at all and always appears to be spot on, the Lacerta obviously needs secure adjustment of the setting screws. No problem – once you know it.

intes_tio_260516_1009

Intes wedge, primary focus, TiO line filter

lacerta_tio_260516_093730

Lacerta wedge, primary focus, TiO line filter, before collimation, strong vignetting

intes_tio-barlow_260516

Intes wedge, 2x barlow, TiO line filter

lacerta_tio_barlow_260516

Lacerta wedge, 2x barlow, TiO line filter, before collimation

intes_solco_barlow_260516

Intes wedge, 2x barlow, Baader continuum filter

lacerta_solco_barlow_260516_0944

Lacerta wedge, 2x barlow, Baader continuum filter, before collimation, ghosting

Lacerta wedge, 2x barlow, Baader Solar continuum filter, after collimation

Lacerta wedge, 2x barlow, Baader Solar continuum filter, after collimation

Lacerta wedge, 2x barlow, TiO line filter, after collimation

Lacerta wedge, 2x barlow, TiO line filter, after collimation

Conclusion

Whether you want to observe the sun in white light,  want to use a Herschel wedge for public purposes, or want to go for imaging the sun with advanced filters, this new Lacerta wedge is an excellent and safe choice with – attached to a good scope – good contast and a wealth of details. Keep in mind it is essential to collimate the Lacerta carefully with help of the setting screws, to prevent imaging problems like ghosting or vignetting.

For public purposes the Intes wedge is not safe, although optically it easily keeps up with the Lacerta.

And never those burning shoes again!

 

Pieter Welters