Archive for the ‘Geen categorie’ Category

Kaffee, Kuchen & Snäppchen

donderdag, mei 12th, 2022

Redlightgroup bezoekt ATT 2022

HENGELO (Van onze verslaggever) – Op zaterdag 7 mei 2022 was het weer zover: na een gedwongen pauze van twee jaar vanwege de Coronapandemie kon eindelijk de grootste astronomiebeurs van het universum en omstreken weer doorgang vinden: de Astro Tausch & Trödel te Essen (D), in de wandeling ATT genoemd. De Redlightgroup was erbij met vier man sterk.

Voor de reis naar Essen verzamelden wij ons volgens aloude traditie bij Koffie-Gerrit te Hengelo, om na een bakkie troost gezamenlijk de Heimat te bestormen in de Tesla van onze voorzitter, die naar verluidt rijdt op zonnestroom.

Zoals gebruikelijk werd de ATT gehouden in het Gymnasium Am Stoppenberg, waar de beurs verspreid was over een eindeloos labyrint van gangen, hoeken, halletjes, ruimtes, zalen en zaaltjes, en waarbij je bij het betreden van elk lokaal je nooit zeker wist of je deze kraam nou al drie of vier keer eerder had gezien. Het belangrijkste was dat we de kantine wisten te vinden. Ook deze was over minstens twee verschillende ruimtes verdeeld.

Veel aanschafplannen hadden we niet, verwend als wij amateurastronomen inmiddels zijn door de vele astro-webshops en verkoopfora. Enkel de verslaggever was op zoek naar een zoeker van een paar tientjes voor zijn nieuwe telescoop. Dat goede voornemen sneuvelde op slag toen wij vlak voor ons vertrek stuitten op een gelikte Takahashi EM-11-montering, waar aanbieder Astromarket gezien de vraagprijs wel heel graag vanaf wou. Een niet te missen kans!

Wij wisten Paul (die van de Tesla), die zelden wat koopt op dit soort beurzen, zo gek te krijgen deze buitenkans aan te pakken. In een ommezien lag deze aanwinst in de kofferbak, waarvan de klep pas dicht kon na bewerking van de doos met een Zwitsers zakmes.

Aangezien ook de verslaggever zijn preiswerte zoekertje had gevonden, kon de club welvoorzien van gewenste Snäppchen de thuisreis oppakken. Pauls vervoermiddel had nog genoeg zonnestroom over om ons weer netjes af te leveren bij Koffie-Gerrit, waar met Kaffee & Kuchen het welslagen van deze onderneming werd besprenkeld.
Bedankt zon! (en de chauffeur niet te vergeten…)

Je hoeft niet dronken te zijn om ze dubbel te zien

maandag, mei 2nd, 2022

Dubbelster spotten met de Takahashi TSA-102

Pieter Welters

Twee weken geleden heb ik een tweedehands refractor aangeschaft: een Takahashi TSA-102. Bij gebrek aan maan en planeten op de eerste heldere avonden ben ik met dit instrument aan de slag gegaan met dubbelsterren te spotten. Een verrassend leuk tijdverdrijf!

Ik zocht al een tijdje naar een mooie lenzenkijker voor visuele waarnemingen. Spiegelkijkers scoren vanwege hun grotere diameter weliswaar beter bij maan- en planetenfotografie, maar een refractor blijft onverslaanbaar bij het simpele waarnemen: handzaam, goed contrast, ragscherpe, rustige beelden, minder last van seeing. Als je een goeie hebt tenminste. Bij Takahashi mag je daar haast vanuit gaan, bij ‘Accuracy 1/12th wave’ en ‘Airy-disc Strehl ratio 0.992’… Fabrieksopgaven, dat wel. Een individueel interferometrisch testrapport wordt helaas niet bijgeleverd. Ik moet dus Takahashi maar op zijn woord geloven. De TSA-102 wordt overigens niet meer gemaakt; hij is al sinds 2015 uit productie.

De Takahashi TSA-102S.


De afnemende maan kwam pas ver na middernacht op en planeten lieten zich niet zien. Dus heb ik mij in de avonden van 16 april t/m 2 mei kostelijk vermaakt met het dubbelster spotten. Mede met dank aan de Italiaanse dubbelsterrensite Stelledoppie.it: een goudmijn! Elke dubbelster is weer een (aangename) verrassing: helderheidsverschillen al of niet, kleurverschillen, meerdere componenten, simpele en lastige, je raakt niet uitgekeken.

Mijn nieuwe aanwinst lijkt verrassend weinig last te hebben van slechte seeing, zeker vergeleken met mijn Mewlon 210 reflector, die ik vooral voor planetenfotografie gebruik en zelden visueel. Hoe het met de TSA op de planeten gaat moet ik in het najaar uitvinden.

SAO84572 – naar verluidt het ultieme testobject voor 4-duims – was een tip van John Baars op Astroforum. In mijn kijker bij 270x zichtbaar als “pinda”. Ik denk wel dat mijn ‘Tak’ ermee door kan. Ook de grensmagnitude viel me niet tegen. In de Sterrengids 2022, p. 171, staat een opzoekkaartje van de sterren rond NGC6543. Ik kon gisteravond (met perifere blik) een sterretje van m13.1 telkens weer met zekerheid op mijn netvlies vangen. Niet slecht voor een 4-duims en een 62-jarige waarnemer, al zeg ik het zelf.

Terug naar de dubbelsterren. Ik heb schetsen gemaakt van een twintigtal interessante exemplaren aan de lentesterrenhemel, die ik vanuit de tuin heb waargenomen. Ik heb vergrotingen gebruikt van 200x en 270x met TeleVue 20 en 15mm plössl-oculairen op een 5x Powermate van hetzelfde merk.

Theta Aurigae: m 2.6/7.1; 3.6”

Izar (Epsilon Boötis): m 2.5/4,9; 2.8”

Iota2 Cancri: m 6.0/6.5; 1.4”

Zeta2 Cancri: m 5.3/6.25; 1.1”

2 Comae: m6.18/7.4; 3.4”

35 Comae: m5.7/7.2; 1.2”

Delta Geminorum: m 3.55/8.18; 5.5”

Zeta Herculis: m 2.95/5.4; 1.47”

52 Herculis: m 4.84/8.45; 2.02”

SAO 84572 (Hercules): m 7.48/7.87; 1.1”

Algieba (Gamma Leonis): m 2.37/3.64; 4.73”

Iota Leonis: m 4.0/6.5; 1.9”

90 Leonis: m 6.0/7.3; 3.3”

Epsilon Lyrae m5.15/6.10; 2.8”; m5.25 & 5.38; 2.0”

Alula Australis (Ksi Ursae Majoris): m 4.3/4.8; 1.6”

Alula Borealis (Nu Ursae Majoris): m 3.64/10.1; 7”

Sigma2 Ursae Majoris: m 4.87/8.85; 4.6”;

Porrima (Gamma Virginis): m 3.48/3.53; 3.05”

84 Virginis: m5.5/7.9; 2.9”

54 Virginis: m6.8/7.3; 5.4”


Mijn schetsen zijn geen exacte gepositioneerde weergaven. Ik heb de dubbelsterren geschetst zoals ik ze heb gezien en heb me niet bekommerd om waar het noorden is. Alle afbeeldingen zijn in spiegelbeeld door het gebruikte zenitprisma. Gegevens komen van Stelledoppie.it.

Dickpics en ijsbloemen

woensdag, maart 2nd, 2022

PAPENSLAG (van uw verslaggever te velde) – Het ideetje kwam uit Vroomshoop. Of er half februari nog animo was voor een uitgestelde nieuwjaarsreceptie. We besloten in goed overleg deze net als vorig jaar te vieren op locatie: Papenslag dus. Nu was het wachten nog op mr. Clearsky, die we sinds begin november vorig jaar ook al niet meer hadden gezien. Zaterdag 26 februari was het dan eindelijk zover: een hogedrukgebied, een stralende zaterdag gevolgd door een heldere, vorstige en maanloze nacht: Kaiserwetter!


En toen was Paul er niet bij. Deze moest helaas vanwege een gastronomische hindernis verstek laten gaan. Dat was jammer, maar gelukkig stond tegen achten de rest van de club wel op de vertrouwde waarneemstek, met volgeladen auto’s en voorzien van samen pakweg 25 duim aan objectiefdiameter. En daar bleef het niet bij. Nog drie waarnemers uit uiteenlopende hoeken van het land waren in deze nacht naar Papenslag gereden en bouwden even verderop een indrukwekkend truss-dobson park op waarvan ik de apertuur maar even buiten beschouwing laat. Hoe meer astrozielen hoe meer vreugd!

Dat gold echter niet voor de ongenode gast die ondanks alles ook was komen aanwaaien: Toch nog Paul? Nee: bewolking! Hoge sluierbewolking, in het holst van de nacht nader geslopen, nota bene midden in een hogedrukgebied. Je moet maar durven!

Uw verslaggever had in al zijn optimisme al een gewaagd plan uitgebroed: het fotograferen van de Helm van Thor (NGC 2359), een explosieve nevel rond een Wolf-Rayetster in Canis Major. Dat plan kon subiet de prullenbak in. Er was hooguit nog ruimte voor visueel spotten van de Orionnevel en een paar dubbelsterretjes.

Het benevelde zwerk noopte ons de aandacht te verleggen naar het obligate receptiewerk: nieuwtjes uitwisselen, elkaars automobielen bespreken en vooral de royaal meegebrachte leeftocht ter tafel brengen. Kortom: van astronomie naar gastronomie. Allereerst was er koffie met gevulde koeken en vervolgens gingen de Frankfurters XXL op het vuur, rijkelijk besproeid met Thomy’s herzhafte Senf. Dat de temperatuur zakte tot ruim onder de –3°C mocht de pret niet drukken.

Zo kon het gebeuren dat de astrofotografie beperkt bleef tot dickpics van de te consumeren Frankfurters, die op de Ajax-burelen niet hadden misstaan. Ik heb niet kunnen vaststellen of de lensdoppen nog één moment van de beide dobsons af zijn geweest.

Af en toe naar boven kijkend zag uw verslaggever de opklaringen allengs breder worden. De Sky Qualitymeter gaf inmiddels 20.69 aan… Overmeesterd door een niet te weerstane verleiding sloop uw scribent nog even terug naar zijn teleskopie, de TeleVue 76 die op zijn Super Polaris in stilte de Orionnevel stond te volgen.
De aanblik van de objectieflens, ondanks lensverwarming bedekt met een overdadig boeket aan ijsbloemen, verloste mij van de bekoring de camera uit te pakken. Daardoor kon de vergeten voedingskabel van de camera ook onbesproken blijven.

Zo werd het toch nog gezellig, tot zo tegen middernacht het moment daar was op te breken. Het inmiddels zwaar berijpte instrumentarium werd weer in de kofferbakken gestouwd, de ruiten van werden van ijsaanslag ontdaan alvorens iedereen zich langs nachtelijke landwegjes huiswaarts spoedde.
Al terugrijdend kon ik de balans opmaken: receptie: top! Astronomie: mwoah…

De GP van Papenslag

woensdag, september 8th, 2021

PAPENSLAG (7 september 2021, van onze verslaggever) – Op deze zeer fraaie zomeravond in de eerste herfstmaand kwam een vierkoppige crew van de Red Light Group bijeen voor de GP van Papenslag. Scheuren in bolides bleef hier beperkt tot aankomst en vertrek, want ‘GP’ staat hier voor Grote Planeten.


De avond van de 7e september was er eentje om te zoenen: kraakhelder, geen storende bewolking, niet te warm en niet te koud, geen wind, niet te vochtig en vooral ook een goede seeing. De reuzenplaneten Jupiter en Saturnus stonden gewoon aan de hemel te schreeuwen om ingelijst te worden.

Drie deelnemers hadden flink uitgepakt: Paul met een Intes MCT 180/1800 Maksutov, Marten met een Takahashi FS102 f/8 apo refractor en de verslaggever met een Mewlon 210 f/12 van hetzelfde Japanse merk. Toen alle optiek was opgetuigd en waar nodig middels een ware snoerenspaghetti van accu’s, camera’s en aangeknoopte laptops was voorzien, konden we met koffie en koeken in alle rust het vallen van de duisternis afwachten.

Zie hier de crew in volle actie! (© Paul Colenbrander; externe link naar Facebook)


Zo ver weg en toch zo dichtbij… Jupiter en Saturnus, foto’s auteur.
Optiek: Takahashi Mewlon 210, 2x powermate (f/24), ASH ADC, Astronomik LRGB-filters. Camera ZWO ASI290MM.
Jupiter 21:15 UT, LRGB, Hoogte 23°26′, diameter 48,4″.
Saturnus 20:16 UT, LRGB, hoogte 18°40′, diameter 18,1″.

Toen het planetenduo rond middernacht door het zuiden was gegaan, was het moment daar om het omvangrijke instrumentarium weer in te laden. Zo konden we na deze Papenslagse pitstop mooi op tijd en met volle camera’s huiswaarts racen.