Het was weer Hattingen-tijd

november 27th, 2018

HATTINGEN (Van onze buitenland-correspondent) – Met vier man sterk was de Red Light Group volgens aloud gebruik aanwezig op de HATT, ofwel de Astronomische Gebraucht und Neuwarenmarkt in Hattingen aan de Ruhr. Leuke spullen, prima lunch, maar veel  astronieuws viel er niet te melden.

(Foto’s: © Paul C. en Pieter)

Als de herfst op zijn laatste benen loopt, de zwartepietenheibel de kop opsteekt en een kille motregen miezert uit een laaghangend loodgrijs wolkendek, is het weer Hattingen-tijd. Deze beurs wordt tegenwoordig gehouden in een imposante hal in de Heinrichshütte, een complex van 20e-eeuws industrieel erfgoed.

Altijd weer leuk, zo’n kleine beurs waar onze Oosterburen het patent op hebben. Juist omdat ook hier alles in het teken stond van Black Friday was het voor de gast met de kleine beurs oppassen geblazen. Geheel volgens de Black-Fridaytraditie gold bij de meeste aanbieders een verhoogde adviesprijs in plaats van een verlaagde Messepreis, waardoor de naïeve koper die een voordeeltje dacht te hebben, eigenlijk gewoon de P.C. Hoofdprijs heeft neergeteld. Ze moeten iets doen om hun astrokraam te slijten…

Vroeger brandden ons de euro’s nog wel eens in de zakken op zo’n beurs en was het watertanden bij alle nieuwe telescopen en accessoires en schnäppchen. Dan keerden we nog wel eens platzak en rijk beladen met aankopen huiswaarts. Zo niet vandaag. Onze voorzitter, die tegenwoordig vooral de kas van de plaatselijke autodealers spekt, viel het op dat de innovatie op de Astronomische markt de laatste tijd wat achterblijft. Schnäppchenjäger kwamen daarom het best tot hun recht bij het buffet, waar Kaffee und Kuchen en Brötchen mit Frikadellen voor zeer schappelijke prijzen van eigenaar verwisselden.

Rond het middaguur vertrokken we met volle maag en dito beurs weer huiswaarts, zonder noemenswaardige aankopen maar met goede voornemens betreffende Papenslag en de aanstormende komeet Wirtanen.

Planetenjacht in het diepe zuiden

augustus 4th, 2018

PAPENSLAG (van onze verslaggever) – Op de zoveelste tropische zomernacht van 3 op 4 augustus waren twee – nee, drie van de vijf RLG-ers in de uitgedroogde outback tussen Markelo en Lochem neergestreken. Doel was het waarnemen en zo mogelijk vastleggen van laag boven de horizon staande planeten.

Het jachtseizoen was geopend. Niet op reeën, hazen, kikkers en kwartels – hoewel die deze avond ook werden waargenomen – maar op planeten! Het ging nu eens niet om Jupiter en Venus; die hadden we al langer op de korrel, hoewel die ook bepaald niet hoog aan de hemel stonden. Dit keer was de beurt aan de laagvliegers Saturnus en Mars. Deze twee bewogen zich in deze augustusnachten in scheervlucht langs de zuiderkim. Saturnus kwam niet hoger dan 15° en Mars dook daar met 11° nog eens ruimschoots onderdoor. Het was onze tweede waarneempoging: vorige week  was de seeing zo erbarmelijk dat de telescopen jankend terug de kofferbak in gingen.

Terwijl de zon in vijftig tinten rood achter de maisvelden verzonk, waren Marten en Pieter al ter plaatse. Terwijl de instrumenten werden uitgeladen en opgezet, kwam onverwacht Paul nog even langs, nadat deze er op een bedrijfsfeestje tussenuit was geknepen. Met koffie en koeken werd het vallen der duisternis afgewacht.

Het was een rustige, heldere zomernacht. De stilte werd slechts verstoord door een pruttelende dieselmotor in de verte die de bewatering aandreef van het kwijnende maïsgewas. En nachtelijk briesje voorkwam dat de optiek besloeg. De temperatuur zakte in alle bescheidenheid tot een graad of twintig en de Melkweg was goed zichtbaar: de SQM gaf 20.90 aan. Marten zocht en passant met zijn C8 nog enkele neveltjes in de Boogschutter op. Even na middernacht was het uit met het Messiergebeuren toen in het oosten de oude maan opkwam.

De seeing, hoewel beter dan vorige week, was nog steeds niet om te juichen, getuige de lachspiegelbeelden die Saturnus en met name Mars ons op het beeldscherm voorschotelden. Ook het ontwaren van de zuidelijke poolkap op het dansende rode bolletje in het oculair was een ware uitdaging! Toen na de eerste opnamen bleek dat de seeing allengs slechter werd besloten in te pakken om op jacht te gaan naar nog een paar uurtjes resterende nachtrust.

(Alle foto’s © Pieter Welters)

Mosterd na de maansverduistering

juli 30th, 2018

’s-PAPENSLAGE – (van onze verslaggever) Vier van de vijf leden van de Red Light Group begaven zich zich daags na de totale maansverduistering op een tropische juliavond in dito outfit tussen de verdorde velden van Papenslag voor een waarneemactie. De eerste sinds bijna een jaar, dus het werd onderhand tijd!

Foto’s © Paul Colenbrander en Pieter Welters

The day after

Een ouderwetse waarneemnacht dus, maar waarom juist nu? De Maansverduistering was immers gisteren! Het was geen vergissing: diverse leden hadden gisteren noodgedwongen elders de maansverduistering waargenomen. Daarom toch maar deze “mosterd-na-de-maaltijd”-actie. Immers, naast een nog steeds volle maan was de hemel bezaaid met planeten. Van west naar oost in volgorde van doorgang: Venus, Jupiter, Saturnus en Mars. Jammer genoeg verrees geen van hen hoger dan 15° boven de zuiderkim. De vrije blik rondom op deze locatie vergunde ons echter de kans ze allemaal  voor het oculair te krijgen.

In de aangrenzende akker was ondertussen een luidruchtig tuffende sproei-installatie op gang gekomen om de door de aanhoudende droogte verschrompelde maisoogst te bewateren. Om een nat pak te vermijden kozen wij een plek zo ver mogelijk van het waterorgel verwijderd om daar onze automobielen te parkeren en telescopen droog op te stellen.

Over mosterd gesproken: dat zat er deze avond niet in, evenmin als de frankfurters die daar doorgaans onder worden gehouden. Maar gelukkig zorgde Paul (niet die ene, maar die andere) ervoor dat onze koffiepauze nog wat werd ingekleurd met meegebrachte roze koeken.

Laatstgenoemde had ook nog een klein model droon bij zich om al rondvliegende de wachttijd tot de invallende duisternis wat te bekorten. Toen was het tijd voor opbouw van het telescopenpark. Na de nodige uitruil van al dan niet vergeten contragewichten kon het waarnemen beginnen.

En daarmee waren de waarnemingen ook zo goed als weer ten einde, want de seeing bleek ook mosterd.  Sinds de legendarische mistralnacht van 30 mei 1994 aan de voet van de Mont Ventoux had uw verslaggever niet meer zo’n huiveringwekkende turbulentie aanschouwd:  Jupiter was een vage wollige bol met vier dansende vlekjes ernaast, Saturnus oogde als een wazig ovaaltje met twee zwarte stippen erin en Mars was een bruinige klodder met als enig waarneembaar detail de atmosferische dispersie (blauwgerand boven, rood onder). Over Venus hebben we het maar beter niet.

Het moet gezegd: de volle maan kwam sfeervol op en eerdergenoemde Paul deed met zijn twaalfduims dobson nog een dappere poging om aan het maanverlichte zwerk enkele deep-skyobjecten op te sporen, hetgeen bij M57 en M13 wonderwel lukte. Daarna kon het zorgvuldig opgestelde kijkerpark (Pauls Orion Optics 300 mm dobson, Martens Takahashi FS-102, andere Pauls 100mm Esprit ED en Pieters Mewlon 210) weer worden ontmanteld en aan de kofferbak toevertrouwd.

Ten overvloede: de bovenstaande Saturnusfoto dient enkel ter illustratie van de hemelkwaliteit en mag geenszins worden opgevat als serieuze poging tot hoge-resolutie astrofotografie.

Project X – Red Light Group 10 jaar

juli 16th, 2018

VROOMSHOOP (van onze verslaggever) – Dit jaar viert onze Red Light Group – opgericht 21 juni 2008 – zijn 10-jarig bestaan. Op de 14e juli kwam de club bijeen in het zojuist gerestaureerde onderkomen van Paul in voornoemd dorp om dat op gepaste wijze te vieren.

Voor het eerst in onze lange geschiedenis waren we met 10 man (M/V) sterk, dus met 100% partners. Gastgeber Paul en Mariëtte hadden kosten nog moeite gespaard om er een schitterend tuinfeest van te maken. De barbecue was zelfs zo heet dat de temperatuur ervan in de kern van een Wolf-Rayetster niet zou misstaan.

De weergoden lieten ook geen verstek gaan. Het was zonnig, kraakhelder en de seeing liet toe dat we later op de avond Saturnus en Mars konden waarnemen met de meegebrachte telescopen van Marten en Pieter. De SQM gaf m 20.60 aan, wat heel donker is voor Hollandsche begrippen. Dat haal je niet in Deventer of Hengelo.

Zoals gebruikelijk werd onze starparty besloten met een gloedvolle rede van onze voorzitter. Het kan echter zijn dat uw verslaggever op dat moment al zo beneveld was door drank- of andere emissienevels, dat bij nader inzien hij zich van die rede weinig meer kan herinneren…

Alleen fotografisch bleven de feestgangers wat in gebreke, zodat we dat onderdeel binnenkort op het Papenslagse nog eens over moeten doen. Want we schrokken met z’n allen toch wel dat we dit al heeeel lang niet meer gedaan hadden…

Rest nog hulde voor Paul en Mariëtte vanwege het geweldige onthaal op deze sfervolle locatie!

Foto’s © Paul Colenbrander en Pieter Welters