Midzomernieuwjaarsreceptie

juli 4th, 2020

PAPENSLAG (26 juni 2020; van onze verslaggever) – Corona Borealis dendert over ons heen en zo zit je je nieuwjaarsreceptie eind juni te vieren. Dat overkwam ons van de Red Light Group. De anderhalvemeterregel noopte ons uit te wijken naar een bekende locatie, waar telescopische afstanden geen problemen opleveren. En zo konden we nog waarnemen ook!

Tenminste – dat dachten we. Het onweersfront dat het KNMI voor ons in petto had, vond het nodig een dagje te vervroegen, zodat we met ons optisch instrumentarium tegen dreigende wolkenformaties zaten aan te kijken in plaats van naar de maan en Jupiter.


Een ogenblik dachten we in plaats van sterren te kijken een avondje te kunnen stormchasen, maar ook dat was ons niet vergund. Zelfs een klein windhoosje kon er niet af deze avond. Het voorspelde onweer zakte voor onze ogen als een mislukte pastei in elkaar en meer dan wat sneu weerlichten achter de bomen in de verte hebben we niet kunnen ontwaren.

Enfin, gelukkig hadden we ook leeftocht meegebracht waar een doorsnee nieuwjaarsreceptieganger alleen maar van kan dromen: dikke wafels bij de koffie en broodjes met Bockwursten XXL, zoveel als we maar op konden. En ter afsluiting: Glühwein! Dit om te vieren dat nu de zon het zomerpunt achter zich heeft gelaten, het herfsthalfjaar is begonnen en we dus volop onderweg zijn naar de kerstdagen.

Zodoende reden we in de kleine uurtjes huiswaarts met volle maag maar met lege camera’s. Zoals Marten zei: Op naar het midzomerfeest op 21 december!

Post-Coronal Mass Event op Papenslag

mei 22nd, 2020

PAPENSLAG (van onze verslaggever) – Voor het eerst sinds de wereldwijde uitbraak van Corona Borealis konden de RLG-leden op 20 mei eindelijk weer eens bijeenkomen voor een waarneemactie. Geen dag te vroeg, want planeet Venus stond op het punt afscheid te nemen van de avondhemel. De kosmos wacht op niemand!

Het terrein hier op Papenslag is bijna 100 hectare groot, dus 1½ lichtjaar afstand houden is hier geen probleem. Zodoende waren al voor zonsondergang 4 van de 5 RLG-ers aanwezig. Alleen Marcel kon er vanwege een grensgeschil met onze zuiderburen helaas niet bij zijn.


(foto’s © Paul K. en de verslaggever)

Behalve Paul (2x), Marten en Pieter waren er een 12 duims Orion Optics dobsonian, een Celestron C8 op een Takahashi EM200, een Vixen 20×80 bino op statief, een Canon EOS 6D met 50mm objectief op een SkyWalker Star Adventurer Pro en een 21 cm Takahashi Mewlon op een Zeiss Ib montering.

Venus vertoonde in de telescopen een ragfijne sikkel van bijna 60” groot. Het project “Venus Onthuld”, d.i. de pogingen om door de Mewlon met een speciaal IR-filter dwars door het Venerische wolkendek heen te kijken, werd helaas een fiasco. Het donkere deel van de planeet bleef – zelfs door een Schott RG1000nm filter – in totale duisternis gehuld. Zo gaat dat vaak bij doorkijkbrillen: er wordt veel beloofd, maar in de praktijk is er niets te zien.

De astronomische duisternis liet lang op zich wachten, dus er was ruimschoots tijd voor een bescheiden koffietafel met breed assortiment koeken. Zo tegen middernacht werd het dan toch een beetje donker en konden we aan de bak. De diverse instrumenten boden een fraaie blik op de attracties van de late lentesterrenhemel, waaronder epsilon2 Lyræ, M57, M13 en M51.

Tegen enen was het tijd om het inmiddels zwaar bedauwde instrumentarium weer in de auto’s te laden alvorens ons tussen de witte wieven door huiswaarts te begeven.

Olde Regge

oktober 28th, 2019

OMMEN (van onze verslaggever) – Er lagen allang plannen om het “Ardennenoffensief” van 10 jaar geleden nog eens over te doen, iets dichter bij huis maar in een vergelijkbare ambiance. In plaats van september werd het – door vakanties van diverse leden – het laatste oktoberweekeinde van vrijdag 25 t/m zondag  27 oktober. Lees hieronder het verslag.


Het lijdend voorwerp van ons waarneemweekeinde was vakantiehuis De Olde Regge bij Ommen: een afgelegen groot houten huis in klassieke blokhutstijl, van alle gemakken voorzien, waaronder veranda, terrassen rondom, buiten-BBQ, meerdere badkamers, jacuzzi,  kelderbar met biljart en dartbord, wifi, groot beeldscherm, twee piano’s en een midwinterhoorn. Enkel de astronomische apparatuur was user-supplied.

Alles in en om het huis ademde vintage, net als de vijf bezoekers aan wie de jaren ook niet ongemerkt waren voorbijgegaan.

Wat natuurlijk niet mocht ontbreken was de perfecte ligging, idyllisch te midden van grazige weiden bevolkt met lakenvelder koeien en de Oude Regge, die traag zijn weg zocht tussen de rietkragen. En niet te vergeten vrij uitzicht op de zuidelijke hemel.

De late herfst in Nederland staat nu niet bepaald bekend om het mooie weer – die kans hadden we voorbij laten gaan. De weersverwachting bood enkel ruimte voor weemoed en heimwee naar de heldere nachten van weleer. De eerste nacht was stormachtig met razendsnel overtrekkende cirrusvelden. Ondanks dat wist de schrijver dezes nog een opname van het omfloerste sterrenbeeld Orion aan het onstuimige zwerk te ontfutselen, zij het met een stilstaande camera op statief.

Het waarneemvolk was weldra weer binnen, waar de rest van de nacht werd zoekgebracht met het kijken naar de sketches van Jiskefet, die na al die jaren nog niets aan scherpte hadden verloren.

Een en ander leidde ertoe dat de meesten zich de ochtend daarop gebroken aan de ontbijttafel meldden. Het copieuze ontbijt – met sterke koffie – maakte veel goed, temeer daar onverwacht de zon zich meldde en de club zich met de koffie ter hand naar buiten spoedde om vervolgens de zon te gaan spotten. Ja, mooiweer-astronomen, dat zijn we! Het observeren geschiedde met een Coronado PST van Paul en de Televue 76 met SF-70 H-alfafilter van de verslaggever. Kon de omvangrijke bagage toch nog worden ingezet! De steeds meer wijkende cirrus bood zelfs ruimte voor een zonnefoto met protuberans.

Zondagochtend was het allemaal voorbij. De meesten hadden wegens ongeduldig wachtende klussen thuis vervroegd afscheid genomen, zodat tegen het middaguur de schrijver de deur van de Olde Regge definitief achter zich dichttrok.

Toen uw verslaggever eenmaal thuis die zondagavond even de tuin inliep –  je raadt het al – was het kraakhelder.

Een grijze Papenslagnacht

juli 2nd, 2019

PAPENSLAG (Van onze verslaggever te velde) – Vanaf eind mei zinkt de zon ’s nachts minder dan 18° onder de horizon, wordt het voor half augustus niet meer echt donker en spreken we van grijze nachten. Dat verhinderde niet dat op de avond van 29 juni drie van de vijf RLG-ers zich verzamelden tussen de zomerse maisvelden van Papenslag, voor een ouderwets gezellige waarneemnacht, in de eerste plaats om de lichtende nachtwolken te fotograferen – die er niet waren.

Behalve de lichtende nachtwolken hadden ook de secties Hengelo en Vroomshoop verstek laten gaan, zodat de deelname van de expeditie beperkt bleef tot Marcel, Marten en uw participerende verslaggever. Het was een avond waarbij het de waarnemers verder aan niets ontbrak: een prachtige zomeravond in het veld, bier en droge worst, koffie en koeken…

Op Papenslag is het op een mooie zomeravond altijd een drukte van belang: behalve wij drieën waren er kieviten en vleermuizen (laatvliegers) die in de schemer rondvlogen en kwartels die verscholen in het gras hun kenmerkende roep lieten horen. En dan de honderden kikkers die in de sloot langs ons wegje, die zo te horen hun eigen star party hadden aangericht met live muziek tot in de kleine uurtjes.

Het was al dagen kraakhelder, maar juist op deze avond kwamen er tot onze schrik kleine wolkjes aandrijven. Tot onze opluchting losten ze weer op voor de duisternis intrad. Terwijl wij onze instrumenten opstelden, kwam vanuit het oosten de aardschaduw op ons af en toverde de inmiddels achter de kim verzonken zon een fraaie stralenboog aan de westelijke hemel.

Marcel had zijn 25 cm dobson bij zich met het oog op de Messier-objecten van de zomersterrenhemel. Marten had een van Paul K. overgenomen vintage JSO 13cm f/6 newton meegenomen, die na jaren op zolder zijn collimatie nog niet had verloren en ons ragscherpe beelden voorschotelde van o.m. Jupiter en Saturnus. De auteur had zijn gloednieuwe IOptron Skytracker Pro bij zich, een vestzakmonterinkje dat toch nog zo’n 5 kg aan apparatuur moest kunnen dragen. Zoveel woog de meegenomen Starlight SXV-H9 CCD camera met Canon EF 135 mm lens bij lange na niet. Deze nacht was een mooie gelegenheid deze montering eens aan de tand te voelen.

De seeing was voortreffelijk. Zowel de dobson van Marcel, de JSO van Marten als de 65mm Swarovski van de auteur, welke laatste voorafgaand aan de camera nog even op de IOptron werd gezet, lieten prachtige planeetbeelden zien. Later schakelden de spiegelkijkers over op het Messiergebeuren, waarbij vooral M27 door de 25mm dob in het oog sprong.

De Canonlens met Starlightcamera werd gericht op de rijke sterrenhopen in de Melkweg. De Ioptron-montering deed wat hij moest doen – foutloos volgen. De enige grens werd gesteld door het grijs van de hemelachtergrond.

M39

Open sterrenhoop M39 (Cygnus). Starlight SXV-H9 CCD camera, Canon EF 135 mm lens, IDAS LPS-P2 filter, IOptron Skytracker Pro
9×90 sec. f/4. 29-06-2019; 22:58-23:37 UT.

Gamma Cygni

Gamma Cygni (Sadr) en omgeving. Starlight SXV-H9 CCD camera, Canon EF 135 mm lens, IDAS LPS-P2 filter, IOptron Skytracker Pro
6×120 sec. f/4. 30-06-2019; 00:04-00:14 UT.

Toen de kleine uurtjes inmiddels op hun laatste benen liepen en in het noordoosten het zwerk begon te kleuren, werd het tijd om de apparatuur in te laden en naar huis te tuffen om nog een laatste restje nachtrust te pakken. We reden huiswaarts met een geruststellende gedachte: een grijze nacht is ook een nacht.