Zeldzame Marsnacht tijdens equinox

september 29th, 2020

PAPENSLAG (22 september 2020, van onze verslaggever) – Zoals het hele voorjaar in het teken stond van buurvrouw Venus, zo zijn in het najaar alle telescopen gericht op buurman Mars. Alvorens de herfstdepressies ons land in rouw zouden dompelen, resteerden er nog een paar uren helderheid, uitgerekend tijdens de eerste herfstnacht. De laatste kans voor de Red Light Group om nog werk te maken van de Rode Planeet. Drie man waren present: Marten, Paul en de verslaggever, uiteraard met de nodige optische hulpmiddelen.


Mars staat als buurplaneet dichtbij de aarde, maar is in feite één van de lastigst waar te nemen planeten. Maar eens in de pakweg twee jaar komt hij in oppositie en dus dicht bij de aarde. Daarbij komt nog dat de ene oppositie de andere niet is. Bij sommige gelegenheden staat hij hoog aan de hemel, maar relatief ver weg en met 13 à 14 boogseconden piepklein in de telescoop. Komt hij dichterbij, dan meestal ook heel zuidelijk, dus laag boven de horizon en nauwelijks zinvol waar te nemen door de bibberige seeing. Dit jaar is echter een zeldzame uitzondering: Mars gaat in het grensgebied Vissen/Ram op meer dan 44° hoogte door het zuiden, terwijl hij toch een respectabele grootte bereikt van bijna 23 boogseconden. We zullen 20 jaar moeten wachten alvorens zich weer zo’n buitenkans voordoet.

We hadden het geluk dat de seeing ook nog eens goed was. Mars toonde zich bovendien van zijn beste kant met onder meer Sinus Meridiani en Syrtis Major naar ons toegekeerd. Het was een mooie gelegenheid om Pauls gloednieuwe 2e-hands Intes Mak 180/1800 aan de tand te voelen. Marten had zijn oude vertrouwde Celestron C8 bij zich en de auteur bediende zich van zijn Takahashi Mewlon 210. Voor Mars zijn opwachting maakte waren in het voorprogramma laag in het zuiden de jonge maan en de planeten Jupiter en Saturnus present, dus ruimschoots gelegenheid de optiek warm te laten draaien.

Een handvol andere telescoopbezitters had deze unieke gelegenheid ook benut om ter plaatse zich aan de Rode Planeet te vergapen, zodat het nog zo gezellig werd als het coronareglement het maar toeliet.

(Alle foto’s auteur)

Midzomernieuwjaarsreceptie

juli 4th, 2020

PAPENSLAG (26 juni 2020; van onze verslaggever) – Corona Borealis dendert over ons heen en zo zit je je nieuwjaarsreceptie eind juni te vieren. Dat overkwam ons van de Red Light Group. De anderhalvemeterregel noopte ons uit te wijken naar een bekende locatie, waar telescopische afstanden geen problemen opleveren. En zo konden we nog waarnemen ook!

Tenminste – dat dachten we. Het onweersfront dat het KNMI voor ons in petto had, vond het nodig een dagje te vervroegen, zodat we met ons optisch instrumentarium tegen dreigende wolkenformaties zaten aan te kijken in plaats van naar de maan en Jupiter.


Een ogenblik dachten we in plaats van sterren te kijken een avondje te kunnen stormchasen, maar ook dat was ons niet vergund. Zelfs een klein windhoosje kon er niet af deze avond. Het voorspelde onweer zakte voor onze ogen als een mislukte pastei in elkaar en meer dan wat sneu weerlichten achter de bomen in de verte hebben we niet kunnen ontwaren.

Enfin, gelukkig hadden we ook leeftocht meegebracht waar een doorsnee nieuwjaarsreceptieganger alleen maar van kan dromen: dikke wafels bij de koffie en broodjes met Bockwursten XXL, zoveel als we maar op konden. En ter afsluiting: Glühwein! Dit om te vieren dat nu de zon het zomerpunt achter zich heeft gelaten, het herfsthalfjaar is begonnen en we dus volop onderweg zijn naar de kerstdagen.

Zodoende reden we in de kleine uurtjes huiswaarts met volle maag maar met lege camera’s. Zoals Marten zei: Op naar het midzomerfeest op 21 december!

Post-Coronal Mass Event op Papenslag

mei 22nd, 2020

PAPENSLAG (van onze verslaggever) – Voor het eerst sinds de wereldwijde uitbraak van Corona Borealis konden de RLG-leden op 20 mei eindelijk weer eens bijeenkomen voor een waarneemactie. Geen dag te vroeg, want planeet Venus stond op het punt afscheid te nemen van de avondhemel. De kosmos wacht op niemand!

Het terrein hier op Papenslag is bijna 100 hectare groot, dus 1½ lichtjaar afstand houden is hier geen probleem. Zodoende waren al voor zonsondergang 4 van de 5 RLG-ers aanwezig. Alleen Marcel kon er vanwege een grensgeschil met onze zuiderburen helaas niet bij zijn.


(foto’s © Paul K. en de verslaggever)

Behalve Paul (2x), Marten en Pieter waren er een 12 duims Orion Optics dobsonian, een Celestron C8 op een Takahashi EM200, een Vixen 20×80 bino op statief, een Canon EOS 6D met 50mm objectief op een SkyWalker Star Adventurer Pro en een 21 cm Takahashi Mewlon op een Zeiss Ib montering.

Venus vertoonde in de telescopen een ragfijne sikkel van bijna 60” groot. Het project “Venus Onthuld”, d.i. de pogingen om door de Mewlon met een speciaal IR-filter dwars door het Venerische wolkendek heen te kijken, werd helaas een fiasco. Het donkere deel van de planeet bleef – zelfs door een Schott RG1000nm filter – in totale duisternis gehuld. Zo gaat dat vaak bij doorkijkbrillen: er wordt veel beloofd, maar in de praktijk is er niets te zien.

De astronomische duisternis liet lang op zich wachten, dus er was ruimschoots tijd voor een bescheiden koffietafel met breed assortiment koeken. Zo tegen middernacht werd het dan toch een beetje donker en konden we aan de bak. De diverse instrumenten boden een fraaie blik op de attracties van de late lentesterrenhemel, waaronder epsilon2 Lyræ, M57, M13 en M51.

Tegen enen was het tijd om het inmiddels zwaar bedauwde instrumentarium weer in de auto’s te laden alvorens ons tussen de witte wieven door huiswaarts te begeven.

Olde Regge

oktober 28th, 2019

OMMEN (van onze verslaggever) – Er lagen allang plannen om het “Ardennenoffensief” van 10 jaar geleden nog eens over te doen, iets dichter bij huis maar in een vergelijkbare ambiance. In plaats van september werd het – door vakanties van diverse leden – het laatste oktoberweekeinde van vrijdag 25 t/m zondag  27 oktober. Lees hieronder het verslag.


Het lijdend voorwerp van ons waarneemweekeinde was vakantiehuis De Olde Regge bij Ommen: een afgelegen groot houten huis in klassieke blokhutstijl, van alle gemakken voorzien, waaronder veranda, terrassen rondom, buiten-BBQ, meerdere badkamers, jacuzzi,  kelderbar met biljart en dartbord, wifi, groot beeldscherm, twee piano’s en een midwinterhoorn. Enkel de astronomische apparatuur was user-supplied.

Alles in en om het huis ademde vintage, net als de vijf bezoekers aan wie de jaren ook niet ongemerkt waren voorbijgegaan.

Wat natuurlijk niet mocht ontbreken was de perfecte ligging, idyllisch te midden van grazige weiden bevolkt met lakenvelder koeien en de Oude Regge, die traag zijn weg zocht tussen de rietkragen. En niet te vergeten vrij uitzicht op de zuidelijke hemel.

De late herfst in Nederland staat nu niet bepaald bekend om het mooie weer – die kans hadden we voorbij laten gaan. De weersverwachting bood enkel ruimte voor weemoed en heimwee naar de heldere nachten van weleer. De eerste nacht was stormachtig met razendsnel overtrekkende cirrusvelden. Ondanks dat wist de schrijver dezes nog een opname van het omfloerste sterrenbeeld Orion aan het onstuimige zwerk te ontfutselen, zij het met een stilstaande camera op statief.

Het waarneemvolk was weldra weer binnen, waar de rest van de nacht werd zoekgebracht met het kijken naar de sketches van Jiskefet, die na al die jaren nog niets aan scherpte hadden verloren.

Een en ander leidde ertoe dat de meesten zich de ochtend daarop gebroken aan de ontbijttafel meldden. Het copieuze ontbijt – met sterke koffie – maakte veel goed, temeer daar onverwacht de zon zich meldde en de club zich met de koffie ter hand naar buiten spoedde om vervolgens de zon te gaan spotten. Ja, mooiweer-astronomen, dat zijn we! Het observeren geschiedde met een Coronado PST van Paul en de Televue 76 met SF-70 H-alfafilter van de verslaggever. Kon de omvangrijke bagage toch nog worden ingezet! De steeds meer wijkende cirrus bood zelfs ruimte voor een zonnefoto met protuberans.

Zondagochtend was het allemaal voorbij. De meesten hadden wegens ongeduldig wachtende klussen thuis vervroegd afscheid genomen, zodat tegen het middaguur de schrijver de deur van de Olde Regge definitief achter zich dichttrok.

Toen uw verslaggever eenmaal thuis die zondagavond even de tuin inliep –  je raadt het al – was het kraakhelder.